Yeni Zelanda Birleşik Krallık’a Bağlı Mıdır? İzmirli Bir Gençten Mizahi Bir Bakış
Herkese merhaba! Bugün oldukça ilginç bir soruya, hem de ciddiyetini kaybetmeden, eğlenceli bir bakış açısıyla göz atacağız: Yeni Zelanda Birleşik Krallık’a bağlı mıdır? Hayır, hayır, durun hemen orada, kafanızı karıştırmayın. “Nasıl yani?” demeyin. Bunu en samimi İzmirli üslubuyla, hafif de eğlenceli bir şekilde açıklayacağım. Üstelik her bir kelimesi günlük hayatımda karşılaştığım olaylardan ilham alarak yazıldı. Bu yazıda, bu soruyu en akıcı şekilde çözüp, kafanızı netleştireceğiz. Hadi başlayalım!
Yeni Zelanda’nın Birleşik Krallık’a Bağlı Olup Olmadığını Bilen Var Mı?
Daha önce hiç düşündünüz mü, “Yeni Zelanda Birleşik Krallık’a bağlı mıdır?” sorusunu gerçekten doğru bir şekilde yanıtlamak zor olabilir mi? Birçoğumuz için cevabı basit gibi görünüyor: “Tabii ki hayır, bağlı değiller!” Ama işin aslında biraz daha karmaşık olduğunu fark ettiğinizde iş değişiyor. İzmirli kafasıyla düşününce, bu soru bir anda popüler kültüre, tarihsel ilişkilere, hatta coğrafi mantığa bile dayanıyor. Kafam karışmaya başladı, ha! Ama neyse, sakinim. Kafamı dağılmadan yanıtlamaya çalışacağım.
Şimdi, durun, durun! Başlıyorum.
“Benim Arkadaşım, Yeni Zelanda’Nın Birleşik Krallık’a Bağlı Olduğunu Söyledi!”
Bir gün, kafede oturuyorum. Yanımda en yakın arkadaşım Baran var. Bildiğiniz üzere, çok kıymetli bir insandır. Hayatında hep o kadar “doğruyu” bulur ki, bazen biraz fazla ciddileşir, işte o anlardan biriydi. Baran birden “Ya, abi, Yeni Zelanda Birleşik Krallık’a bağlı değil mi?” dedi.
Bu soruyu duyan herkesin en son nasıl tepki verdiğini az çok tahmin edebilirim. Benim gibi birisi için, bu soru gerçek anlamda bir komedi kaynağıydı.
“Ne?” dedim, gözlerimden “bunu anlatmak zor olacak” yazıyordu. “Yeni Zelanda, Birleşik Krallık’a bağlı mı?” diye sorduğu için değil, söylediği cümlede o kadar kendinden emindi ki, bir süre düşündüm. Cevabımı verirken gereksiz bir şekilde hızlanarak, şunları söyledim:
“Tabii ki bağlı! Yani, her sabah İngiltere’den Yeni Zelanda’ya hava yolu seferi falan yapılıyor ya, öyle düşün. O kadar bağlılar ki, her sabah bir posta arabası var, sana sürprizler getiriyorlar… ”
Ona bakarken, ne kadar komik ve saçma bir şey söylediğimi fark ettim. Ancak o an gerçekten kafamda bir şeyler kıvılcımlandı.
Gerçekten bağlılar mıydı?
Geçmişin Gölgesinde Birleşik Krallık’a Bağlılık
Bir saniye! Ciddileşiyorum. Beni izleyin. Yeni Zelanda, aslında Birleşik Krallık’a doğrudan bağlı değil. Ama, burada bir fark var: geçmişte, kesinlikle bağlıydı. Yeni Zelanda, Birleşik Krallık’ın egemenliği altındaydı. 19. yüzyılda, Yeni Zelanda, İngiltere’nin sömürgesiydi. Yani, bu durum teknik olarak “bağlılık” anlamına geliyordu. Hadi, biraz daha derine inelim.
Birleşik Krallık, 1840’larda Yeni Zelanda ile “Waitangi Anlaşması” imzaladı. Bu anlaşma, aslında iki taraf arasında bir tür egemenlik paylaşımı gibi bir şeydi. Ama, yine de Yeni Zelanda’nın yönetimi daha sonra tam bağımsızlığa doğru evrildi. 1907’de ise, Yeni Zelanda kendi başına “Dominion” olarak tanındı. Bu, kısacası bağımsızlık sürecinin ilk adımıydı. 1947’de tam anlamıyla yasal olarak bağımsız hale geldi. Ama bu demek değil ki, her şey aniden değişti. Birleşik Krallık ile hala sıkı bağları vardı ve o bağlar, bazı kurumsal ve kültürel etkileşimler açısından devam etti.
İzmir’deki Kafelerde Birleştirici Anlatım
Yani, tam olarak ne oldu? Hala bağları var mı? Aslında, bazen İngiltere ve Yeni Zelanda arasındaki ilişki, bizim İzmir’deki kafelerdeki ilişkilerimize benziyor.
Mesela, İzmir’de bazı mekanlarda “hemşeri muhabbeti” diye bir şey vardır. Gerçekten bir İzmirli ile tanıştığınızda, nerede olduğunuzun pek bir önemi yoktur. O da İzmirli, siz de İzmirli’sinizdir. Ama bir anda, bir “yabancı”dan “İzmirli misin?” diye soru geldiğinde, şüpheye düşersiniz. Yani, senin burada bir bağın var ama tam olarak burada, bu kadar mı?
İşte tam olarak bu, Yeni Zelanda ve Birleşik Krallık’ın ilişkisine benziyor. Birleşik Krallık’la kültürel bağlar, anayasada hala izler bırakan etkileşimler var, ancak ülkeler tamamen bağımsız.
İç Ses: Biraz Gülsek Mi?
Şimdi, biraz daha eğlenceli bir noktaya gelelim. Kafamda, Baran’ın sorduğu o soruyu “Yok ya, daha neler!” şeklinde cevapladıktan sonra bir düşünce daha geldi. Kendimi biraz da dalga geçerek soruyorum: “Yani, hadi, İzmirli olmanın zorlayıcı ve karışık taraflarına odaklanalım. Ya Türkiye’yle olan bağı kimse sorgulamıyor ama ben mesela bu kadar özgür müyüm? Ya da, sabahları üç tane simit almama izin veriyor muyum?”
Yok, bu sorunun gülmeceyle ne ilgisi var, diyebilirsiniz. Ama neyse ki, mizahi bakış açısı, ciddi konularda bile mantıklı analizler yapmamıza olanak tanıyor!
Sonuç: Bağlı Olmamak İhtimali
Yeni Zelanda’nın Birleşik Krallık’a bağlı olup olmadığı konusuna dönersek… Hayır, tam olarak bağlı değiller. Ama yine de, geçmişten gelen bir etkileşim var. Bugün, her iki ülke de bağımsızdır ve kendi yolunda ilerler. Ama bazen, “Hangi ülke kimle bağlı?” sorusu gerçekten kafa karıştırıcı olabiliyor.
Birleşik Krallık’la kültürel, anayasal bağların hâlâ önemli olduğunu unutmadan, Yeni Zelanda’nın bağımsızlığını da kutlayabiliriz. Sonuçta, bağlar tarihsel olabilir, ama bugün artık her şey özgürce kendi kimliğiyle var olabiliyor.
Ve benden size bir öneri: Eğer bir gün kafede, “Yeni Zelanda Birleşik Krallık’a bağlı mı?” diye soran birine denk gelirseniz, soruya gülerek cevap verin. Kim bilir, belki Baran’ın sorusunu hatırlatır, bir kahkaha atarsınız!